Rabobank Groep

De neerwaartse risico’s zijn groot en de vooruitzichten somber; de Nederlandse economie groeit in 2012 naar verwachting nauwelijks. Door de aanzienlijke groeivertraging waarop de wereldeconomie afkoerst, is een milde recessie eind 2011/begin 2012 waarschijnlijk. Zowel de remmende werking die van de eurocrisis uitgaat, als de vertraging van de economische groei in de opkomende economieën pakt sterker uit dan verwacht.

In haar Visie presenteert de Rabobank jaarlijks haar verwachtingen voor het komend jaar. Samen met de macro-economische Visie op 2012 verschijnt de themabrochure ‘Hoe rekbaar is de wereld? De rol van technologie en innovatie’.

• Lees meer over de Visie op 2012
• Bekijk onze video  

__________________________________________________________________________

Tot voor kort stond ik bekend als optimist. Ik heb in de afgelopen jaren menig collega en journalist met stijgende verbazing zien kijken terwijl ik uitlegde waarom het allemaal wel meeviel in Ierland, Portugal, Spanje en Italië. Maar nu de Europese schuldencrisis de laatste weken wat aan kracht lijkt te hebben verloren, komt mijn pessimistische kant steeds meer naar boven.

Three of the largest Dutch pension funds have recently announced that pay-out cuts are imminent. The financial difficulties in which these funds find themselves can be attributed to insufficient recovery of financial markets, low interest rates and increasing life expectancy.

Na het verlies van de AAA-rating bij Standard & Poor’s kondigde president Sarkozy economische hervormingen aan. Afgelopen weekend maakte hij onder andere bekend het btw-tarief te willen verhogen. De stijging is onderdeel van een plan om de concurrentiekracht van het Franse bedrijfsleven te versterken. Het is maar de vraag of dit plan zijn doel zal bereiken.

Sinds kort heb ik een nieuwe nevenfunctie: lid van de raad van toezicht van het diabetes Fonds. Mijn persoonlijke motivatie moge duidelijk zijn. Bij mijn zoon is al op jonge leeftijd diabetes type 1 geconstateerd. Dat wekt bij mij uiteraard een bredere interesse in de ziekte en als gevolg van mijn beroepsdeformatie kom ik dan al snel terecht bij de economische kanten ervan.

Het werkloosheidspercentage kwam in december 2011 uit op 5,8%. Daarmee is de werkloosheid in zes maanden tijd met 0,8%-punt toegenomen. De stijging komt vooral voort uit het toegenomen arbeidsaanbod. De ontwikkeling van de werkloosheid vertoont een opvallende parallel met het crisisjaar 2009.

De grote rating-actie van S&P zal waarschijnlijk slechts beperkte gevolgen hebben voor de staatsrentes in het eurogebied. Maar het benadrukt wel het grote aantal onzekerheden dat de komende tijd voor onrust op de financiële markten kan zorgen.

Standard & Poor’s (S&P) heeft afgelopen vrijdag de rating van negen eurozone landen verlaagd. Frankrijk, na Duitsland de tweede economie van de eurozone, verliest haar AAA-rating. Naar onze mening ligt de gewenste beleidsreactie bij de implementatie van structurele hervormingen en niet bij meer bezuinigingen op de korte termijn.

In  het vierde kwartaal van 2011 hebben er 22.202 transacties plaatsgevonden met de tussenkomst van een NVM-makelaar, een daling van 1,4% ten opzichte van het voorgaande kwartaal. Wat we eigenlijk al wisten, maar wat opnieuw wordt bevestigd, is dat de verlaging van de overdrachtsbelasting niet voor extra transacties heeft gezorgd. Ook de cijfers van het CBS, die in tegenstelling tot de NVM-cijfers de gehele markt beslaan, lieten geen opleving zien in oktober en november.

The largest country risks in Lebanon lie in the political sphere, as the conflicts between the coalition party and main opposition party are fierce and hinder any progress on economic reforms. The economic outlook is bleak as the regional unrest, particularly in Syria, will weigh on economic activity.

De economische seinen staan op oranje: het consumentenvertrouwen daalde tot onder het laagste niveau in 2009, de uitvoer –tot nu toe de motor achter het economische herstel– kromp in oktober voor het eerst sinds twee jaar en de werkloosheid is weer terug op het hoogtepunt van begin 2010. De gevoelstemperatuur is bovendien lager dan in 2009: de koopkracht daalt in 2012 fors, terwijl die in 2009 nog toenam.

Op basis van de huidige vooruitzichten voor de Nederlandse koopwoningenmarkt is te verwachten dat het nog wel enkele jaren zal duren voor de huizenprijzen stabiliseren. In het derde kwartaal van 2011 zijn woningen opnieuw 0,7 procent goedkoper geworden ten opzichte van het voorgaande kwartaal. Deze daling betekent een nieuw dieptepunt sinds het begin van de crisis eind 2008. Over heel 2011 zullen de huizenprijzen naar verwachting met 2 procent dalen en in 2012 met 3 procent. Dat schrijven economen van Rabobank in het Kwartaalbericht Woningmarkt van november.