Rabobank Groep

De Rabobank neemt een helder standpunt in over dierenwelzijn. De Rabobank vindt dierenwelzijn belangrijk en doet er van alles aan om dierenwelzijn in de veeteelt te bevorderen. Om die reden herkent de Rabobank zich niet in de uitkomsten van het onderzoek. Zo is de Rabobank samen met de Dierenbescherming en Milieudefensie betrokken bij verschillende initiatieven om het dierenwelzijn in de Nederlandse veeteelt te verbeteren.

De Rabobank heeft in haar beleid Dierenwelzijn duidelijke standpunten geformuleerd ten aanzien van veehouderij, circusdieren, proefdieren en de handel in wilde exotische dieren.

In het beleid Dierenwelzijn geeft de Rabobank aan hoe zij denkt over bijvoorbeeld de huisvesting, transport en slacht van staldieren. Zo is de Rabobank van mening dat het stalsysteem tegemoet moet komen aan de gedragsbehoeften van de dieren met betrekking tot beweging, functionele gebieden, omgevingsverrijking en zowel rustgewoontes als sociale gewoontes.

De behuizing moet de dieren tegen verwonding en ongemak beschermen. De door ons gefinancierde veehouders zijn door ons geïnformeerd over dit standpunt. Onlangs nog heeft de Rabobank op grond van het door haar ingenomen standpunt de financiering voor een veetransport over een te lange afstand afgewezen. Daarmee is bewezen dat ons standpunt ten aanzien van veehouderij geen papieren tijger is.

Bovendien nodigt de Rabobank varkenshouders op grote schaal uit om met elkaar en met de bank de uitdagingen, maatschappelijke vraagstukken en vernieuwingen in de sector te bespreken. Dit is een bron van inspiratie en innovatie in de varkenshouderij.

De Rabobank merkt op dat de Eerlijke Bankwijzer onvoldoende oog voor wat er werkelijk gaande is in de onderzochte sectoren en de rol die de banken daarin spelen.

Naast het beleid Dierenwelzijn heeft de Rabobank in 2007 een position paper Veehouderij opgesteld waarin zij belangrijke maatschappelijke issues behandelt, die in de veehouderij spelen. Deze paper vormt de basis voor de bijdrage die de Rabobank levert aan verschillende initiatieven in de Nederlandse veehouderijsector.

De Rabobank neemt actief deel aan uiteenlopende maatschappelijke projecten en debatten die bijdragen aan een betere leefomgeving in ons land. Dat heeft zij altijd al gedaan. Leden en klanten verwachten dat ook van de Rabobank. In 2009 bijvoorbeeld heeft de Rabobank samen met o.a. het ministerie van Landbouw Natuur en Voedselkwaliteit, LTO, De Dierenbescherming en Nevedi, de ‘Uitvoeringsagenda Duurzame Veehouderij’ ondertekend. Daarmee wil de Rabobank bereiken dat in 2023 de Nederlandse veehouderij duurzaam is.

De Rabobank is bezig met de implementatie van de Food & Agribusiness Principles die moeten bijdragen aan verduurzaming van de voedselketen en voedselveiligheid. De Rabobank houdt bij financieringen van varkenshouderijbedrijven rekening met de economische levensvatbaarheid en de concurrentiepositie van de bedrijven op middellange termijn. Dit betekent dat het kunnen voldoen aan toekomstig eisen van de markt over dierenwelzijn meegewogen worden in financieringsbeslissingen. Daarnaast werkt de Rabobank met vrijwel alle betrokken partijen in de veehouderij- en vleesproductieketens samen aan verduurzaming van de ketens.

Als de situatie daarom vraagt, maken wij afspraken met klanten over het oplossen van issues op het gebied van duurzaamheid. Die afspraken  worden in de leningdocumentatie opgenomen en de voortgang  wordt bijgehouden via kredietbewakingssystemen. Kortom, het vastleggen van de afspraken (bijvoorbeeld een voorgesteld actieplan)  is zowel in het beleid als in de processen geregeld.

Dit komt mede omdat de Rabobank weinig grote retailklanten in kleding heeft en  niet rechtstreeks de tussenschakels in de productieketen financiert. De bank financiert wel katoenproducenten.  Verder spelen er op dit moment bij klanten in de kledingsector geen dusdanige issues die het contractueel vastleggen van afspraken noodzakelijk maken. Dit komt o.a. door de strenge screening op duurzaamheid van nieuwe klanten en nieuwe leningen aan bestaande relaties in deze sector. In de gesprekken die we regelmatig met klanten hebben, wordt over duurzaamheidsvraagstukken gesproken en geven we indien nodig adviezen. Een voorbeeld is het advies aan te sluiten bij de Fair Wear Foundation voor ondersteuning. Het is aan de ondernemer zelf om dit advies over te nemen.

De Rabobank voert regelmatig met klanten  gesprekken (ook op het  bedrijf zelf). Voorafgaand aan dit gesprek vindt altijd een check plaats van de laatste stand van zaken aangaande MVO-issues in de sector of productieketen waarin het bedrijf actief is. Bovendien beoordeelt een accountmanager bij elke kredietaanvraag  of het bedrijf handelt in overeenstemming met het MVO-beleid van de Rabobank. Dit gebeurt proactief, dus ook als er (nog) geen sprake is van een concreet MVO-vraagstuk.

Rabobank verstrekt geen kredieten aan bedrijven die betrokken zijn bij clusterwapens, anti-persoonsmijnen en bij biologische, chemische of nucleaire wapens.

Rabobank zal ook niet voor eigen rekening beleggen in ondernemingen die direct betrokken zijn bij controversiële wapens. 

Dit geldt niet voor de beleggingen die namens klanten worden gedaan. In dat geval gaan we in overleg met onze beleggingsklanten de dialoog aan met de ondernemingen waarin belegd wordt. Voert de betreffende onderneming geen beleidswijziging binnen een bepaalde termijn door, dan zullen wij onze klanten adviseren om niet langer in deze ondernemingen te beleggen. De keus is echter aan de klant.

Nee, het onderzoek laat juist zien dat Rabobank haar eigen statement “Financiering van wapenindustrie” niet overtreedt. Eén transactie vond plaats voor de introductie van het statement in juli 2007.

Het tweede voorbeeld betrof beleggen van eigen geld in een bedrijf dat achteraf met de kennis van vandaag voldoet aan het statement. Ook de beleggingen van Robeco met geld van derden voldoen aan het statement. Robeco zal in de toekomst wel meer nadruk leggen op effectievere engagement met beleggingsklanten en bedrijven waarin belegd wordt om investeringen in controversiële wapens snel af te bouwen. Zie het integrale statement “Rabobank inzake wapenindustrie”.

Sinds de introductie van het Statement “financiering van de wapenindustrie” in juli 2007 sluit de Rabobank bedrijven uit van financiering, die betrokken zijn bij clusterwapens, anti-persoonsmijnen en bij biologische, chemische of nucleaire wapens:

• De Rabobank hanteert in haar statement “Financiering van wapenindustrie” vijf strenge selectiecriteria voor bedrijven die voor kredietverlening of beleggingen in niet-controversiële wapens in aanmerking willen komen. Het statement is in april van dit jaar geactualiseerd, waarbij de Rabobank de definitie van clustermunitie uit de Oslo conventie heeft overgenomen. Deze conventie verbiedt de handel, productie en het gebruik van clustermunitie en is in december 2008 aangenomen door circa honderd landen, waaronder Nederland.
• Om te voorkomen dat Rabobank een relatie aangaat met een bedrijf waar haar statement betrekking op heeft, is in 2008 een interne commissie opgericht, die samen met een deskundig extern adviesbureau, bedrijven actief in de wapenindustrie in kaart brengt; 
• Bestaande klanten wordt gevraagd zo snel mogelijk hun beleid aan te passen. Doen ze dit niet dan zal de Rabobank de relatie beëindigen. 
• Ook ging de Rabobank in 2008 in dialoog met Oxfam Novib over het beleid met betrekking tot de wapenindustrie. 

Het is heel complex. Bij directe betrokkenheid laat het statement geen enkele ruimte voor nuancering open.

Dat ligt anders bij indirecte betrokkenheid daar waar het de productie en levering betreft van onderdelen die ook toegepast kunnen worden in andere producten dan wapens of ondersteunend zijn aan het productieproces. Bijvoorbeeld transformatoren, radars, aandrijfmotoren of kopieerapparaten. In de indirecte betrokkenheid is dus een gradatie van grijstinten aan te brengen. Dat maakt het een uiterst moeilijk proces dat grote zorgvuldigheid vereist.

De Rabobank financiert allerlei zeer uiteenlopende duurzaamheidsprojecten en initiatieven.

Het gaat om initiatieven op het gebied van schone energie (zonne-energie, biomassa, wind, golven en thermo-energie), alternatieve brandstoffen (waterstof en hiervoor geschikte biobrandstoffen), meet-en-regelsystemen, het recyclen van materiaal en watertechnologie. In sectoren waar de bank al langer actief is, kijkt ze eerst naar de maatschappelijke vraagstukken waarmee bedrijfsklanten in die sector te maken krijgen. De risico’s voor klant en bank die met een issue samenhangen, worden in kaart gebracht in zgn. ‘sector supply chain policies’ en gezamenlijk wordt naar oplossingen gezocht. Dit verklaart waarom we op het ene thema verder zijn dan het andere.

Zoals de website Eerlijke Bankwijzer aangeeft, vormt formeel vastgesteld beleid een belangrijke basis. De Rabobank is echter zeer actief betrokken in allerlei sectoren, ondernemers- en kennisnetwerken in regio’s en op landelijk en internationaal niveau.

De wijze waarop lokale Rabobanken in hun regio daar invulling aan geven, is een voorbeeld. Evenals de betrokkenheid van Rabobank International in verschillende sectorbrede duurzaamheidsinitiatieven, zoals Round Table on Responsible Soy, Round Table on Sustainable Palmoil en Round Table on Biofuels. Als deze belangrijke zaken wel mee zouden wegen, zou de Rabobank veel hoger scoren.

Mensen toegang bieden tot de markt, hen helpen financieel weerbaar te worden: dat is waar de Rabobank vanouds voor staat. De Rabobank is opgericht als coöperatie om een bank te zijn van en voor klanten, aanvankelijk de boeren. De invloed van leden op het bestuur borgt het maatschappijgerichte karakter van de bank.

De Rabobank draagt bij aan de emancipatie van grote delen van de bevolking en de economische ontwikkeling van Nederland. Voorbeelden van producten zijn: innovatieve garantieproducten, startersleningen, de Opbouwhypotheek, sprekende geldautomaten voor blinden en slechtzienden.

Ook in circa 25 ontwikkelingslanden en opkomende markten levert de Rabobank een bijdrage aan solidariteit en economische participatie door gelijke kansen vóór iedereen. 

Zo helpt de Rabo Foundation al ruim 35 jaar bij het voorzien in de behoefte aan microkrediet in de ontwikkelingslanden en het ondersteunen van spaar- en kredietcoöperaties en banken voor boeren, vrouwen en kleine handelaren. Ook helpt de Rabobank Foundation bij het versterken van de organisatiestructuur van productcoöperaties, het verduurzamen van de teelt en het bevorderen van de afzet door het verstrekken van handelsfinancieringen. 

Rabo Development investeert sinds een jaar of vijf met geld en menskracht in het professionaliseren van bestaande plattelandsbanken in ontwikkelingslanden als Tanzania, Zambia, Rwanda, Mozambique en Paraguay. We dragen zodoende onze kennis van het moderne bankieren over. 

De Rabobank is bezorgd over de biodiversiteit van flora en fauna. Klimaat- en weersveranderingen en ontginning van waardevolle natuurgebieden leggen een zware belasting op de biodiversiteit van landen en regio’s.

Aangezien de belasting op biodiversiteit per sector nogal kan verschillen is de Rabobank van mening dat een algemeen beleid over het behoud van biodiversiteit te grofmazig is en zodoende niet praktisch niet goed toepasbaar is.

Het thema ‘biodiversiteit’ wordt in het najaar van 2009 integraal opgenomen in de sectorbeleidsdocumenten voor ‘high impact’-sectoren. Dit zijn sectoren met in onze ogen maatschappelijke vraagstukken die een grote nadelige invloed kunnen hebben op mens, natuur en milieu.

In de meeste van deze sectoren is de druk op biodiversiteit één van de op te lossen issues. De high impact sectoren zijn: palmolie, soja, koffie, cacao, katoen, suiker, visserij, viskweek, biobrandstoffen, bosbouw, mijnbouw en olie en gas.

Integriteit is een belangrijke basiswaarde van de Rabobank Groep, zoals verwoord in onze gedragscode. De Rabobank veroordeelt elke vorm van corruptie.

Dit heeft niet alleen betrekking op onze eigen activiteiten, maar ook op de activiteiten van onze klanten en toeleveranciers. Het thema corruptie is daarom als één van de tien aspecten voor het beoordelen van maatschappelijk verantwoord ondernemen door bedrijvenklanten opgenomen in de krediethandleiding voor kredietanalisten en accountmanagers.

De Rabobank verwacht ook van haar klanten dat zij zich onthouden van corruptie en de in hun onderneming noodzakelijke maatregelen nemen om te allen tijde te voorkomen dat zij in corruptiepraktijken betrokken raken. Als duidelijk wordt dat een klant zich inlaat of heeft ingelaten met corruptie, wordt de klantrelatie snel als mogelijk beëindigd.

Rabobank hecht veel waarde aan het waarborgen en naleven van mensenrechten. Om de risico’s zoveel mogelijk uit te sluiten dat we in onze dienstverlening aan klanten betrokken raken bij mensenrechtenschendingen, is een heldere interpretatie nodig van wat onder mensenrechten wordt verstaan.

Om die reden hebben we in 2007 onze Gedragslijn Mensenrechten  uit 2001 voor een aantal specifieke onderwerpen, die we in onze (internationale) financiële dienstverlening tegen kunnen komen en waarop een bank enige invloed zou kunnen uitoefenen, verder uitgewerkt. Deze zijn: 

• discriminatie van werknemers (incl. vrijheid van vereniging en collectieve arbeidsonderhandelingen)  
• slechte arbeidsomstandigheden  
• kinderarbeid  
• gedwongen arbeid en 
• schending rechten van inheemse bevolkingsgroepen 

Dit nader uitgewerkte mensenrechtenbeleid in de ‘position paper Mensenrechten’ is gebaseerd op verscheidene externe codes die de Rabobank heeft onderschreven, zoals de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens en de conventies van de International Labour Organisation (ILO), de OESO-richtlijnen voor Multinationale Ondernemingen en de UN Global Compact. Het mensenrechtenbeleid is becommentarieerd door Amesty International en beoordeeld door een gerenommeerd  advocatenkantoor dat ruime ervaring heeft met vraagstukken in de publieke sector en met mensenrechtenkwesties. 

Onze Gedragslijn Mensenrechten is een integraal onderdeel van de beoordeling van klanten en kredieten in de praktijk. Zo zijn ook alle beoordelingscriteria in de sectorbeleidsdocumenten die we momenteel opstellen voor de sectoren palmolie, soja, koffie, cacao, katoen, suiker, visserij, viskweek, biobrandstoffen, bosbouw, mijnbouw en olie en gas, hierop gebaseerd. 

Uiteraard blijven we alert op mogelijke andere vormen van mensenrechtenschendingen. Zie ook de position paper mensenrechten.

Rabobank wil financiële dienstverlening een effectieve bijdrage leveren aan de transitie van een ‘high carbon’ naar een ‘low carbon’ economie. Dit doet zij o.a. door de financiering van innovaties, schone technologie (clean tech), duurzame energieopwekking en daaraan verbonden technologieën. In de afgelopen jaren heeft de Rabobank Groep een palet van klimaatgerelateerde producten en diensten ontwikkeld om klanten te faciliteren bij het verminderen van hun CO2-voetprint:

• we bieden innovatieve producten aan zoals een elektronische spotmarkt en veiling voor CO2-rechten en ‘clean tech’-fondsen;  
• we koppelen klimaatmaatregelen aan reguliere producten, zoals de klimaathypotheek en de creditcard met klimaatcompensatie;  
• we informeren klanten over onder meer reductiemogelijkheden van CO2-uitstoot en de impact van klimaatverandering op hun bedrijfsactiviteiten. 

Ook brengt de Rabobank Groep sinds 2007 haar klimaatvoetafdruk in kaart. Dit gebeurt conform de methodiek van het Greenhouse Gas Protocol. Het gaat om de registratie van energiegebruik, gereden leasekilometers, gereden zakelijke autokilometers, zakelijke vliegkilometers, gebruik airconditioning en papiergebruik. Op basis hiervan kunnen we een beleid voeren gericht op vermindering van onze klimaatvoetafdruk en op klimaatneutraliteit. Tot en met 2013 wil de Rabobank Groep 20% CO2 per fte reduceren.

De Rabobank acht het zorgvuldig omgaan met en verzorgen van dieren als een belangrijk aspect van duurzaam handelen. Om die redenen is het Statement Dierenwelzijn opgesteld. Het doel van dit statement is het verduidelijken van Rabobanks visie op dierenwelzijn ter voorkoming van dierenmishandeling. Het is gebaseerd op de “vijf vrijheden van dieren”:

• Vrijheid van honger en dorst: door gemakkelijke toegang tot vers water en een voedingsregime gericht op het in stand houden van gezondheid en levenslust;   
• Vrijheid van ongemak: door een geschikte omgeving met beschutting en een comfortabel rustgebied;   
• Vrijheid van pijn, verwonding en ziekte: door preventie of snelle diagnose en behandeling;   
• Vrijheid om natuurlijk (soorteigen) gedrag te vertonen: door voldoende ruimte, degelijke faciliteiten en het gezelschap van dieren van dezelfde soort;   
• Vrijheid van angst en (chronische) stres: door omstandigheden en behandeling die mentaal lijden voorkomen.   

Het statement is van toepassing op dieren (met inbegrip van vissen, reptielen en amfibieën) die worden gefokt of gehouden ten behoeve van de productie van voedsel, wol, huid of vacht of voor andere agrarische doeleinden, de huisdierenindustrie, proefdieren en dieren in het wild. 

Daarnaast vallen ook dieren die onderdeel uitmaken van sport- of culturele evenementen (shows) onder dit statement. Wij zullen klanten stimuleren conform onze principes te handelen. Waar nodig zullen wij klanten ondersteunen met advies over alternatieve oplossingen. Zie het integrale statement Dierenwelzijn.